Medicijnallergie

Van welke medicijnen kun je een allergische reactie krijgen?
-Antibiotica zoals penicilline en amoxicilline
-Oog- en oordruppels waar een antibioticum in zit
-Pijnstillers zoals acetylsalicylzuur (‘aspirine’), naproxen en ibuprofen
-Middelen die worden gebruikt bij een narcose, zoals bupivacaïne
-Insuline (gebruikt bij diabetes)

Welke verschijnselen kunnen wijzen op een allergische reactie op een medicijn?
-Huid: jeukende uitslag, galbulten, zwelling, roodheid, schilfering, blaasjes
-Luchtwegen: benauwdheid, piepende ademhaling, hoesten, jeuk in de neus, loopneus, verstopte neus, veel niezen
-Ogen: rode, tranende, jeukende, opgezette ogen
-Hart en bloedvaten: duizeligheid, flauwvallen, ‘wegraken’
-Mond: jeuk aan de lippen en/of in de mond- en keelholte, zwelling, opgezette keel, benauwdheid, jeuk in de oren
-Spijsvertering: buikpijn, buikkrampen, misselijkheid, overgeven, diarree

Algemeen: griepachtige verschijnselen, koorts, gezwollen lymfeklieren
Anafylactische reactie: een combinatie van huid-, spijsverterings- en/of luchtwegklachten, met ernstige verschijnselen zoals een drukkend gevoel op de borst, hartritmestoornissen (soms hartstilstand), blauwe lippen en bloeddrukdaling leidend tot bewusteloosheid (anafylactische shock). Deze reactie is zeldzaam.
Neem direct contact op met een arts en/of 112 als u een allergische reactie hebt. De reacties kunnen namelijk ernstig verlopen.

Wanneer treden de allergische verschijnselen op?
Een allergische reactie kan binnen enkele minuten tot uren na het gebruik van het medicijn, maar ook pas later optreden. Dit maakt het lastig om met zekerheid vast te stellen of er sprake is van een allergie en welk middel de allergie heeft uitgelokt.

Allergie of overgevoeligheid
Sommige mensen zijn allergisch of overgevoelig voor bepaalde stoffen die bijvoorbeeld bij een anesthesie worden gebruikt. Anderen kunnen overgevoelig zijn voor stoffen zoals latex of jodium. Bij de planning en uitvoering van een operatie zal daarom alles eerst met een anesthesist goed worden doorgenomen om rekening te houden met in ’t verleden bekende overgevoeligheid reacties of allergische reacties op bijvoorbeeld het narcose middel.

Als je allergisch bent voor een bepaald medicijn, kun je soms ook allergisch zijn voor andere medicijnen, die op dat medicijn lijken. Dit heet een allergische kruisreactie.

Intolerantie
Er zijn ook bijwerkingen die op een allergische reactie lijken maar dat niet zijn. Oftewel sommige mensen kunnen sterker reageren op een medicatie en het medicijn niet goed verdragen. Dit noemen ze een Intolerantie. Intolerantie en bijwerkingen werken niet zoals bij een allergie via het immuunsysteem.
Het is niet makkelijk vast te stellen of er sprake is van een allergie voor een medicijn, een bijwerking of intolerantie. Het belangrijkste is, dat er een reactie is geweest op een medicijn die je in het vervolg moet vermijden.

Wat helpt tegen een medicijnallergie?
Om de allergische reactie te vermijden, is het van belang vast te stellen op welk medicijn het lichaam reageert. Bij mensen die meer dan 1 medicijn gebruiken kan dat lastig zijn. Als duidelijk is welk medicijn de reactie veroorzaakt, dan is de beste oplossing te stoppen met dat medicijn. Bij een ernstig allergische reactie is dat ook noodzakelijk.
Bij een mildere allergische reactie zal een ander medicijn moeten worden voorgeschreven.
Een ander voorbeeld is als een medicijn absoluut noodzakelijk is zoals insuline voor een suiker-diabetespatiënt, dan kan in het ziekenhuis een kuur worden gegeven. Dan wordt de patiënt opgenomen en krijgt dan een langzaam oplopende doses van het medicijn toegediend. Het lichaam went daardoor aan het middel en reageert er niet meer op met een allergische reactie. Deze behandeling heet desensibilisatie ook bekend onder de naam Immunotherapie. Helaas is desensibilisatie er niet voor alle allergieën! Desensibilisatie hoor je bijvoorbeeld ook bij wespen allergie (zie hiervoor ook insectenallergie op deze site).
Verder is het mogelijk de symptomen van de allergische reactie te bestrijden. Dat kan met:
-corticosteroïden (bijnierschorshormonen) die de ontstekingsreactie afremmen, in tabletten of zalf
-antihistaminica(antihistamine) die de verschijnselen verlichten
-verkoelende zalven of gels tegen jeukende huiduitslag

Als je eerder een ernstige allergische reactie hebt gehad, kan je arts je een adrenaline EpiPen injectie voorschrijven. Dat is een ‘pen’ waarmee je jezelf of andere mensen in je omgeving jou een adrenaline-injectie kunnen geven. Deze injectie moet direct gebruikt worden zodra de eerste verschijnselen optreden. Je kunt jezelf inspuiten maar als dat niet lukt laat dan iemand uit je omgeving het doen. Voor meer informatie ga naar Epipen uitleg op deze site.

Levenslang
Wie eenmaal allergisch is voor een medicijn blijft dat vaak ook de rest van zijn of haar leven. Het is dus noodzakelijk dat je dat medicijn nooit meer krijgt voorgeschreven.

TIPS
*Draag een geneesmiddelenpaspoort bij je, dit is verkrijgbaar bij je apotheek.
*Vraag ze ook jouw allergie te vermelden in een elektronisch dossier. Mocht een arts je een middel voorschrijven waar je toch allergisch voor kunt zijn, dan zal de apotheker je hierover informeren. Zorg dat je zelf ook ten alle tijden als laatste controle de bijsluiter ook leest, ongeacht of de apotheker zegt dat het wel kan, ook hun kunnen helaas weleens iets over het hoofd zien!
*Koop je een medicijn bij een Drogisterij hou dan in de gaten dat ook die middelen een allergie kunnen uitlokken.
*Vertel bij elk artsenbezoek waar je allergisch voor bent.
*In vele bijsluiters van medicatie zie je wel een opmerking staan met een waarschuwing voor mogelijke bijwerkingen die duiden op overgevoeligheid of allergische reacties, zoals huiduitslag en jeuk. Met name bij ontstekingsremmers en antibiotica hoor je dit vaak. De laatste jaren worden we hier niet alleen door de apotheek op geattendeerd, maar ook in vele drogisterijen want deze waarschuwing staat ook in een gewone standaard paracetamol bijsluiter. Ook al komen deze overgevoeligheid- of allergische reacties niet vaak voor, wees altijd alert dat die kans er bestaat. Deze waarschuwingen staan natuurlijk niet voor niks in de bijsluiter.